Werkwijze, van ontwerp naar realisatie, met architect Niek Hilgen.

Tijdens de initiatieffase wordt de huisvestingsbehoefte geïnventariseerd, geanalyseerd en geformuleerd. Doel is deze in een vroeg stadium te toetsen op haalbaarheid. Ook worden de ambities van de opdrachtgever en, indien bekend, de gebruikersorganisatie(s) vastgesteld. Uiteindelijk is het volgende duidelijk:

• het gewenste gebouw- en locatietype;
• de planologische, functionele, economische en juridische haalbaarheid van verschillende oplossingsrichtingen.
• én er wordt eventueel een locatiekeuze gemaakt. (NB: een locatie kan ook uitgangspunt zijn voor het initiatief).

Als architect kijken we graag mee om de haalbaarheid van uw plannen te beoordelen.

Het doel van de projectdefinitie is het inventariseren en vastleggen van ambities, eisen, wensen, verwachtingen en voorwaarden van de opdrachtgever en toekomstige gebruikers. Op basis daarvan kan een ontwerpproces samen met onder andere een architect gestart worden. De werkzaamheden in deze fase omvatten in hoofdzaak:

• het analyseren van de te huisvesten organisatie(s) en de processen of activiteiten die gehuisvest dienen te worden;
• het opstellen van (prestatie-)eisen, wensen, verwachtingen en voorwaarden met betrekking tot het bouwwerk. Deze worden gedocumenteerd in het Programma van Eisen.

Samen met de architect en adviseurs wordt in deze fase een globale voorstelling van het project ontwikkeld. Doel is dat er een goed beeld ontstaat van de stedenbouwkundige- en architectonische oplossingen. Zoals de hoofdvorm en hoofdindeling van de bebouwing. De voornaamste werkzaamheden in deze fase zijn:

• het maken van een stedenbouwkundig plan wat betreft bebouwing en landschap;
• het ontwerpen door een architect, van de architectonische hoofdvorm en de hoofdindeling van de bebouwing in een ‘vlekkenplan’;
• het verkennen van de constructieve opzet (principes van de hoofddraagstructuur);
• het adviseren inzake mogelijke energievoorzieningen installatieconcepten.

Van belang bij het structuurontwerp is dat het Programma van eisen (PvE), aansluit op de bij de opdrachtgever passende haalbaarheid. Ook is het nodig dat de opdrachtgever een eerste aftastend gesprek met de gemeente aangaat, liefst ondersteund door een architect.

DOEL VAN DE FASE: Het ontwikkelen van een globale voorstelling van het bouwwerk, door onder andere de architect, zodanig dat deze een goed beeld geeft van de situering, de functionele en ruimtelijke opbouw, bestemmingen, gebruiksvoorzieningen, de architectonische verschijningsvorm en de integratie van constructieve en installatietechnische aspecten. De werkzaamheden in deze fase omvatten in hoofdzaak:

• het uitwerken van de stedenbouwkundige inpassing van het bouwwerk in de omgeving, door de architect;
• het ontwerpen van de functionele en ruimtelijke indeling door de architect;
• het ontwerpen van de architectonische verschijningsvorm, door de architect;
• het maken van een conceptueel ontwerp voor de buitenruimte, eventueel door de architect of andere adviseur;
• het uitbrengen en verwerken van richtinggevende adviezen op het gebied van bouwfysica en akoestiek;
• het ontwerpen van de hoofdopzet van de draagconstructie, inclusief voorlopige materiaalkeuze en globale dimensionering;
• het ontwerpen van de hoofdopzet van de installaties, ten behoeve van de inpassing in het bouwproject;
• het integreren van de deelontwerpen (bouwkundig, constructief, installatietechnisch);
• het ontwikkelen van een brandveiligheidsconcept.

BELANG VAN DE FASE: Vooroverleg welstand, bijgestaan door de architect

DOEL VAN DE FASE: Het ontwikkelen van een gedetailleerde voorstelling van het bouwwerk onder andere door de architect, zodanig dat deze een goed beeld geeft van de verschijningsvorm, de interne en externe structuur, het materiaalgebruik, de afwerking en detaillering, de constructieve opbouw en aard en capaciteit van de installaties. De werkzaamheden in deze fase omvatten in hoofdzaak:

• het vastleggen van de definitieve stedenbouwkundige inpassing van het bouwwerk;
• het vastleggen van de definitieve ruimtelijke indeling door de architect;
• het vastleggen van de architectonische verschijningsvorm;
• het (globaal) bepalen van toe te passen materialen, afwerkingen en bouwtechnische uitwerking t.b.v. de definitieve beeldvorming door de architect;
• het vastleggen van het definitieve ontwerp voor de buitenruimte;
• het ondersteunen van de DO-ontwikkeling op bouwfysische en akoestische aspecten;
• het uitwerken van de definitieve hoofdopzet van de draagconstructies, inclusief ontwerpberekeningen;
• het werken van de definitieve hoofdopzet van de installaties, inclusief definitieve installatieberekeningen en capaciteitsbepalingen
• het integreren van de deelontwerpen (bouwkundig, constructief, installatietechnisch) door onder andere de architect;
• het uitbrengen van brandveiligheidsadviezen;
• het aanvragen van de bouwvergunning, eventueel namens de opdrachtgever door de architect.

BELANG VAN DE FASE: De informatie en besluiten zijn van voldoende niveau zodat het plan zonder ingrijpende aanpassingen kan voldoen aan de geldend publieke eisen en voldoende detail niveau heeft voor een kostenraming op elementenniveau.

DOEL VAN DE FASE: Het vastleggen van een gedetailleerde voorstelling van het bouwwerk door onder andere de architect, zodanig dat deze een goed beeld geeft van de verschijningsvorm, de interne en externe structuur, het materiaalgebruik, de afwerking en detaillering, de constructieve opbouw en aard en capaciteit van de installaties. De basis waarop aanvraag omgevingsvergunning gedaan kan worden, door middel van toetsing aan het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). Het is de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever om de door de architect aangeleverde documenten samen te voegen met de benodigde documenten van de overige adviseurs, zodat één samenhangende aanvraag ingediend kan worden. Desgewenst kan deze coördinatie en de indiening van de aanvraag ook verzorgd worden door de architect.

BELANG VAN DE FASE: Vaststelling door de gemeente of de aanvraagdocumenten voldoen aan de volledigheidstoets. Een vlotte afhandeling van de aanvraag omgevingsvergunning, activiteit bouwen, voor behandeling/afgifte van de (ontwerp) beschikking.

TE MAKEN BESCHEIDEN: situatietekening, plattegronden, gevels, doorsneden, fragmenten, details, deelplattegronden, Overzichten m2 bvo, gbo, Overzichten gebruiksfuncties, Overzichten verblijfsgebied, Overzichten verblijfsruimte, Overzichten brandcompartimenten, Overzichte toegankelijkheid, Kleur materiaalstaat bouwkundige bestanddelen exterieur gebouw, Verwerking rapportage externe adviseur: (daglicht, spuiventilatie, brand, geluid), Verwerking rapportage externe adviseur: EPC/BENG en milieupresentatie berekening, Checklist onderhoud/gevelbewassingplan, Fotoreportage omgeving, 3D impressie, verantwoording ontwerpkeuzen in overleg met de architect.

DOEL VAN DE FASE: Het zodanig – in technische zin – uitwerken en specificeren van het bouwwerk in al zijn facetten, dat op basis daarvan definitieve prijs vorming voor de uitvoering kan plaatsvinden. De werkzaamheden voor onder andere de architect in deze fase omvatten in hoofdzaak:

• het uitwerken van het Definitief Ontwerp in ‘technische’ tekeningen met definitieve indelingen, inrichting en aanzichten, inclusief ruimtenen bouwdeelspecificaties, maatvoeringen en detailleringen door de architect;
• het technisch specificeren van het ontwerp voor de buitenruimte in overleg met de architect;
• het ondersteunen en sturen van de TO-ontwikkeling op bouwfysische en akoestische aspecten;
• het uitwerken van het constructief ontwerp in een palenplan, plattegronden en doorsneden van de draagstructuur, inclusief maatvoeringen van constructiedelen en principedetailleringen;
• het maken van constructieve hoofdberekeningen;
• het maken van gedetailleerde installatieberekeningen;
• het maken van installatietekeningen met o.a. dimensionering en maatvoering van alle leidingen en eindtoestellen, schema’s waarin werking en capaciteit van installaties eenduidig worden vastgelegd en klimaatcondities per ruimte;
• het opstellen van technische specificaties (‘besteksomschrijvingen’) voor bouwkundig, constructief en installatietechnisch werk, onder ander door de architect;
• het integreren van de deelontwerpen (bouwkundig, constructief, installatietechnisch), oonder andere door de architect.

BELANG VAN DE FASE: Definitieve vaststelling van de aanneemsom van de bouwer.

TE MAKEN BESCHEIDEN: situatietekening, plattegronden, gevels, doorsneden, fragmenten, details, deelplattegronden, Kleur en Materiaal staat bouwkundige onderdelen, 3D impressie, verantwoording ontwerpkeuzen in overleg met architect.

DOEL VAN DE FASE: het selecteren en contracteren van een ‘aanbiedende partij’ voor de uitvoering van het project, afhankelijk van de contractvorm al dan niet inclusief ontwerp, financiering, onderhoud en/of exploitatie. De werkzaamheden in deze fase omvatten in hoofdzaak:

• het adviseren van de opdrachtgever omtrent de wijze van aanbesteden (indien van toepassing);
• het aankondigen, voorbereiden en houden van de aanbesteding (indien van toepassing);
• het verstrekken van bestedingsstukken;
• het verstrekken van inlichtingen aan (de) potentiële aanbieders;
• het beoordelen van door de aanbieder(s) ingediende uitwerkingen, plannen of alternatieven;
• het voeren van onderhandelingen met aanbieders over prijs en kwaliteit;
• het adviseren van de opdrachtgever omtrent de gunning;
• het voorbereiden van de contractvorming.

BELANG VAN DE FASE: Definitieve vaststelling van de aanneemsom van de bouwer.

DOEL VAN DE FASE: Het zodanig uitwerken van het ontwerp, dan wel zodanig toezien op die uitwerking, dat aan de hand daarvan de productie van bouw en installatiecomponenten, alsook de daadwerkelijke uitvoering en assemblage op de bouwplaats kan plaatsvinden. De werkzaamheden van adviseurs omvatten in deze fase in hoofdzaak:

• het maken van bouwuitvoeringstekeningen (‘werktekeningen’) voor bouwkundig werk, constructies en installaties, inclusief de onderlinge afstemming daarvan;
• maken van vormtekeningen van buiten de bouwplaats te vervaardigen bouwkundige en constructieve componenten;
• het voorbereiden, verzorgen en/of coördineren van de detailengineering van (deel)constructies;
• het controleren van uitwerkingen door leveranciers van deelconstructies en het bewaken van de constructieve samenhang;
• het maken van gedetailleerde capaciteits- en dimensioneringsberekeningen voor alle installatieonderdelen.

BELANG VAN DE FASE: Correcte uitvoering van het ontwerp.

Het doel van deze fase is: het door de architect namens de opdrachtgever begeleiden van en toezien op de uitvoering van het werk. Mogelijke werkzaamheden van de architect omvatten in deze fase in hoofdzaak:

• het voeren van de directie: het vertegenwoordigen van de opdrachtgever in alle zaken die de uitvoering van het bouwproject betreffen (voor zover het tussen de opdrachtgever en de uitvoerende partij(en) gesloten contract zich daar niet tegen verzet);
• het houden van toezicht op de uitvoering van het werk conform de contractstukken;
• het ondersteunen van directie en toezicht op het gebied van architectuur/ bouwkunde, interieur, bouwfysica en akoestiek, landschapsarchitectuur, constructies en installaties;
• het opnemen van het werk na uitvoering, het houden van de oplevering(en) en het verzorgen en vaststellen van het procesverbaal van oplevering.

Het doel van deze fase is: het ondersteunen van de opdrachtgever c.q. eigenaar en gebruikers bij het gebruik, het onderhoud en de exploitatie c.q. het facility management van de huisvesting. De werkzaamheden van adviseurs kunnen in deze fase omvatten:

• het adviseren in de onderhoudstermijn van het project;
• het opstellen van beheerplannen;
• het opstellen van onderhoudsplannen;
• het opnemen van het werk na de onderhoudsperiode en het verzorgen van het proces-verbaal daarvan.